Tug‘ruqda epidural anesteziya
Epidural anesteziya tug‘ruq og‘rig‘ini kamaytirish uchun bel sohasidagi nervlarga yaqin joyga dori yuboriladigan usuldir. U og‘riq signallarining miyaga borishini kamaytiradi, lekin ayol odatda hushyor qoladi, shifokorlar bilan gaplasha oladi va bolaning tug‘ilishini ko‘radi.
Bu usul kuchli og‘riqsizlantirish berishi mumkin, ammo «hech narsa sezilmaydi» degan kafolat yo‘q. Ba’zi ayollarda bosim, qisqarish yoki bir tomonda og‘riq saqlanadi. Kateter holatini o‘zgartirish, qo‘shimcha dori yoki boshqa usul kerak bo‘lishi mumkin.
Epidural anesteziya qanday qilinadi?
Muolajani anesteziolog bajaradi. Ayol yonboshlab yoki oldinga egilib o‘tiradi. Bel terisi antiseptik bilan tozalanadi va kichik joy mahalliy dori bilan uvishitiladi. So‘ng maxsus igna orqali epidural bo‘shliqqa juda ingichka kateter kiritiladi, igna olinadi, kateter esa dori berish uchun qoladi.
Muolaja paytida belni qimirlatmaslik muhim. Dori asta ta’sir qiladi; qon bosimi, yurak urishi, qisqarishlar va bolaning yurak urishi kuzatiladi. Oyoqlar og‘irlashishi mumkin, shuning uchun mustaqil turish faqat tibbiy xodim ruxsati bilan bo‘ladi.
Qachon qo‘llanadi?
Epidural uzoq yoki og‘riqli tug‘ruqda, induksiya vaqtida, ko‘p homilali homiladorlikda, ayrim ona kasalliklarida yoki ayol samarali og‘riqsizlantirishni xohlaganda ko‘rib chiqilishi mumkin. Ba’zan kateter shoshilinch operatsiya zarur bo‘lsa, kuchliroq anesteziya berish uchun ham ishlatiladi.
Uni faqat ma’lum santimetr ochilgandan keyin qilish mumkin degan qat’iy qoida yo‘q. To‘g‘ri vaqt tug‘ruq bosqichi, tahlillar, anesteziolog mavjudligi va klinik vaziyatga bog‘liq.
Ayol hushida qoladimi?
Ha, epidural odatda hushni o‘chirmaydi. Ayol nafasini mustaqil davom ettiradi va tug‘ruq jarayonida ishtirok etadi. Dori dozasiga qarab qisqarish bosimini yoki itarish istagini kamroq sezishi mumkin; akusher qachon kuchanishni aytib turadi.
Mumkin bo‘lgan nojo‘ya ta’sirlar
Qon bosimi pasayishi, oyoqlarning og‘irlashishi, qichishish, ko‘ngil aynishi, siydik pufagini his qilmaslik va yetarli bo‘lmagan og‘riqsizlantirish uchrashi mumkin. Siydik chiqarish qiyin bo‘lsa, vaqtincha kateter qo‘yiladi. Qon bosimi tushsa, suyuqlik yoki dori bilan tuzatiladi.
Kamroq hollarda kuchli bosh og‘rig‘i, infeksiya, epidural sohada qon to‘planishi yoki nerv shikastlanishi yuz berishi mumkin. Jiddiy va doimiy nerv asoratlari juda kam uchraydi, ammo xavf nol emas. Anesteziolog shaxsiy xavflarni tushuntiradi.
Qarshi ko‘rsatmalar
Qon ivishining jiddiy buzilishi, trombotsitlar juda pastligi, ayrim qon suyultiruvchi dorilar, bel terisidagi infeksiya, og‘ir umumiy infeksiya, nazorat qilinmagan qon ketish yoki ayrim nevrologik va umurtqa holatlarida epidural mumkin bo‘lmasligi mumkin. Bel operatsiyasi bo‘lgan ayolda esa usul avtomatik taqiqlanmaydi, lekin oldindan baholash kerak.
Dorilar, allergiyalar va so‘nggi tahlillar haqida anesteziologga to‘liq ayting. Qarorni faqat tug‘ruq rejasiga yozilgan istak emas, muolaja vaqtidagi xavfsizlik belgilaydi.
Epidural tug‘ruq faoliyatiga ta’sir qiladimi?
Zamonaviy epidural usullari kesarcha kesish ehtimolini majburiy oshiradi degan xulosa yo‘q. Biroq kuchanish bosqichi biroz uzayishi, harakat cheklanishi yoki qo‘shimcha monitoring kerak bo‘lishi mumkin. Dori dozasi va akusherlik taktikasi vaziyatga moslashtiriladi.
Epidural va spinal anesteziya farqi
Epiduralda ingichka kateter qoldiriladi va dori bir necha marta berilishi mumkin. Spinal anesteziyada dori odatda bir marta, chuqurroq bo‘shliqqa yuboriladi; ta’siri tezroq va kuchliroq boshlanadi. Spinal usul ko‘pincha rejalashtirilgan kesarcha kesishda ishlatiladi. Ba’zan ikkala usul birgalikda qo‘llanadi.
Qaysi usul mosligi tug‘ruq bosqichi, operatsiya ehtimoli, tahlillar va ayolning umumiy holatiga qarab anesteziolog bilan birga tanlanadi.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?
Tug‘ruqdan keyin kuchli va o‘tirganda ortadigan bosh og‘rig‘i, belda kuchayuvchi og‘riq, isitma, oyoqda uzoq saqlanadigan kuchsizlik, uvishish, siydik yoki ichak nazoratining buzilishi bo‘lsa, darhol tibbiy xodimga ayting. Uyga chiqqandan keyin ham bunday belgilarni oddiy charchoq deb kutib yurmaslik kerak.
Tibbiy eslatma. Ushbu maqola umumiy ma’lumot beradi va shifokor ko‘rigini almashtirmaydi. Qarorlar ona va bolaning holati, homiladorlik yoki tug‘ruq kechishi hamda tibbiy ko‘rsatmalarga qarab individual qabul qilinadi.
Og‘riqsizlantirish rejasini oldindan muhokama qiling
Maternité shifokori va anesteziologi epidural anesteziya imkonini, tahlillarni, cheklovlarni va boshqa og‘riqsizlantirish variantlarini tushuntiradi.
Ko‘p beriladigan savollar
Epidural og‘riqni butunlay yo‘qotadimi?
Ko‘pincha juda yaxshi og‘riqsizlantiradi, ammo har doim to‘liq ishlamaydi. Kateterni tuzatish yoki qo‘shimcha usul kerak bo‘lishi mumkin.
Epiduralda ayol hushida qoladimi?
Ha. Ayol odatda hushyor, mustaqil nafas oladi va tug‘ruq jarayonida ishtirok etadi.
Epidural kesarcha kesish xavfini oshiradimi?
Zamonaviy ma’lumotlar epiduralning o‘zi kesarcha kesishni majburiy oshirishini ko‘rsatmaydi. Tug‘ruq kechishi boshqa ko‘plab omillarga bog‘liq.
Epidural va spinal bir xilmi?
Yo‘q. Epiduralda kateter orqali dori takror beriladi, spinalda odatda bir martalik ukol bilan tez va kuchli blok hosil qilinadi.
Epiduralni kim tavsiya qiladi?
Yakuniy xavfsizlik qarorini anesteziolog akusherlik jamoasi va ayol bilan birga, tahlil va klinik holatga qarab qabul qiladi.